Ιστολόγιο

Βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής σας!

συνεξάρτηση

Τι είναι η συνεξάρτηση

Τι είναι η συνεξάρτηση

Ο όρος συνεξάρτηση προέκυψε πρωτίστως από τις ομάδες αυτοβοήθειας των Ανωνύμων Αλκοολικών. Χαρακτηρίζει μια κατάσταση, όπου το άτομο που είναι οικείο του εξαρτημένου (από αλκοόλ, τοξικές ουσίες, τζόγο, κ.τ.λ.), παρουσιάζει χαμηλή αυτοεκτίμηση, παραίτηση του εαυτού και σε γενικές γραμμές μια απόσυρση από την ευχάριστη πλευρά της ζωής.

Το άτομο που εμφανίζει συνεξάρτηση τείνει να αναζητά αναγνώριση από άλλους, ώστε να νιώσει σημαντικό και να τονώσει έτσι την χαμηλή του αυτοεκτίμηση. Έχοντας οικεία σχέση με ένα εξαρτημένο άτομο (συγγενής, στενός φίλος, σύντροφος) το ενδιαφέρον του ατόμου με συνεξάρτηση εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά στο πρόβλημα του εξαρτημένου. Συγκεκριμένα προσπαθεί να βρει λύση στο πρόβλημα του εξαρτημένου με τρόπο που καταλήγει εμμονικός. Με την πάροδο του χρόνου αποκλειστικό ενδιαφέρον του είναι η αντιμετώπιση της εξάρτησης του «δικού του ανθρώπου». Ενώ παράλληλα το ίδιο το άτομο παραμερίζει τα ενδιαφέροντά του και υποβαθμίζει την ζωή του. Ασχολούμενο με ένα πρόβλημα (εξάρτηση) που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει για χάρη του εξαρτημένου, είναι «καταδικασμένο» στην μόνιμη ματαίωση και τις όποιες συνέπειες έχει αυτή.

Ορισμός της συνεξάρτησης

Συνεξαρτημένο είναι το άτομο που είναι εξαρτημένο από την επίλυση του προβλήματος ενός άλλου ατόμου… όπου άλλο άτομο, ο οποιοσδήποτε εκτός του ίδιου του εαυτού.
Είναι ξεκάθαρο ότι κανείς δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα ενός άλλου ατόμου και ούτε μπορεί να το χρεωθεί. Πόσο μάλιστα όταν η επίλυση του προβλήματος, όπως αυτό της εξάρτησης, απαιτεί την ίδια βούληση και τα ψυχικά αποθέματα του εξαρτημένου.

Δεν αρκεί να θέλεις εσύ να λύσεις το πρόβλημα του άλλου… πρέπει να θέλει και να μπορεί και αυτός…

Μερικά χαρακτηριστικά συνεξαρτημένων ατόμων είναι τα ακόλουθα:

  • Μεγάλη υποχωρητικότητα
  • Ελλιπής οριοθέτηση και ελλιπής αναγνώριση προσωπικών αναγκών
  • Τάση για προσωπική παραίτηση
  • Εμμονή ενασχόλησης μόνο με τις ανάγκες του εξαρτημένου
  • Κοινωνική απόσυρση

Σε συναισθηματικό επίπεδο παρουσιάζονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα συμπτώματα:

  • Συναισθήματα ενοχής/τύψεις
  • Εναλλαγές από φόβο σε θυμό και το αντίστροφο
  • Σύνδρομο εξουθένωσης
  • Αίσθηση του αβοήθητου
  • Θλίψη έως κατάθλιψη
  • Έντονη παθητικότητα
  • Ψυχικές δυσλειτουργίες: αγχώδεις διαταραχές, διατροφικές διαταραχές
  • Ψυχοσωματικοί πόνοι: στομάχι, αναγούλες, κεφαλαλγίες, ζαλάδες, ίλιγγοι, αϋπνίες, κ.α.

Η λανθασμένη στοχοποίηση οδηγεί στην εξάντληση με αποτέλεσμα το συνεξαρτημένο άτομο να χρειαστεί επίσης βοήθεια. Δεν μπορεί πλέον να ικανοποιήσει σωστά τις δικές του ανάγκες και γίνεται μέρος του προβλήματος του εξαρτημένου. Αυτός ο φαύλος κύκλος απλά συνεχίζεται και το πρόβλημα γίνεται ολοένα και μεγαλύτερο, καθώς ο συνεξαρτημένος πλέον συντηρεί σε κάποιον βαθμό το πρόβλημα εξάρτησης του άλλου.

Δεν είμαι υπεύθυνος για τη λύση του προβλήματός σου, αλλά είμαι συνυπεύθυνος στο βαθμό που με τη δική μου συμπεριφορά συντηρώ το πρόβλημά σου.

Η παραπάνω θέση αποτελεί την μόνη ρεαλιστική θέση που μπορεί να έχει ο οικείος του εξαρτημένου. Η ίδια η στάση και η συμπεριφορά δεν επιτρέπεται να συντηρούν το πρόβλημα της εξάρτησης. Τι σημαίνει αυτό: ο συνεξαρτημένος άθελα του με την δοτική και παθητική στάση του επιβραβεύει την εξάρτηση του άλλου, δηλαδή κάθε φορά που δεν βάζει τα όριά του στον εξαρτημένο και υποκύπτει σε οποιαδήποτε απαίτησή του, που δεν είναι υποχρέωσή του να ικανοποιήσει, ενισχύει την προβληματική συμπεριφορά που έχει ο εξαρτημένος. Βασικό χαρακτηριστικό της προβληματικής αυτής συμπεριφοράς ενός εξαρτημένου ατόμου είναι η αποφυγή και αποποίηση των συνεπειών, που έχουν οι επιλογές του και των ευθυνών που πηγάζουν από αυτές.

Είναι γεγονός ότι η καλύτερη πρακτική στην αντιμετώπιση της εξάρτησης είναι αυτή του μοντέλου συμπεριφοράς- συνέπειας. Ο εξαρτημένος προκειμένου να μάθει να αντιμετωπίζει τις συνέπειες των επιλογών του/της εξάρτησής του οφείλει μόνος να τις διαχειριστεί. Η παγίδα λοιπόν που πρέπει να αποφύγει ο οικείος ή συνεξαρτημένος είναι η μόνιμη ανάληψη ευθυνών που θα έπρεπε να αναλάβει ο εξαρτημένος.

Ο συνεξαρτημένος έχει τη δυνατότητα να εκπαιδευτεί και να μάθει έναν σωστό τρόπο συμπεριφοράς, ώστε να μην συμβάλει στην μεγέθυνση του προβλήματος της εξάρτησης. Μπορεί να απευθυνθεί σε ομάδες υποστήριξης συνεξαρτημένων ή ακόμα σε ειδικό επαγγελματία. Σκοπός δεν είναι να λύσει το πρόβλημα που έχει ο εθισμένος αλλά να οριοθετηθεί σωστά και να αναγνωρίσει ότι δεν μπορεί να λύσει για οποιονδήποτε άλλον ένα πρόβλημα που επιβάλει την προσωπική επιλογή και δέσμευση.

Έχω δικαίωμα και υποχρέωση να διεκδικήσω τα δικαιώματά μου

Διεκδικώντας τα δικαιώματά του ένα άτομο οριοθετείται σαφώς και δεν επιτρέπει την θυματοποίηση του εαυτού. Δεν είναι ντροπή να αναγνωρίσει ότι δεν είναι το κατάλληλο άτομο να λύσει το πρόβλημα της εξάρτησης. Ένα πρόβλημα που όλη η επιστημονική κοινότητα θεωρεί ότι η απεξάρτηση ανήκει στις δυσκολότερες θεραπείες όλων των ασθενειών. Συγχρόνως βέβαια η αναζήτηση κατάλληλης βοήθειας αποτελεί μονόδρομο.

Άνθιμος Αρουτζίδης – Ψυχολόγος Καλαμαριά Θεσσαλονίκη, Κλινικός Υπνοθεραπευτής, Θεραπευτής βιοανάδρασης, Πιστοποιημένη Βιοανάδραση, Πιστοποιημένη Νευροανάδραση,

Κρίσεις Πανικού,   Κηφισίας 32, Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη

Εάν σας άρεσε το άρθρο κοινοποιήστε το...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter
Comments for this post are closed.