Κλινική ψυχοθεραπεία/υπνοθεραπεία και ύπνωση

Έννοιες

Η κλινική ψυχοθεραπεία / υπνοθεραπεία αποτελεί μια από τις επικρατέστερες παγκοσμίως μορφές ψυχοθεραπείας. Βασικό τις χαρακτηριστικό εν συγκρίσει με τις λοιπές μορφές ψυχοθεραπείας είναι ότι η ψυχοθεραπευτική διαδικασία λαμβάνει χώρα στο υποσυνείδητο του θεραπευόμενου. Είναι λοιπόν η θεραπεία που συντελείται «εν υπνώσει», σε μια διαφορετική κατάσταση συνειδητότητας. Ο όρος ύπνωση, όπως διατυπώθηκε αρχικά, λόγω του ότι υπήρξε παλαιότερα η άποψη ότι ο θεραπευόμενος βρίσκεται σε βαθύ ύπνο, θεωρείται πλέον παρωχημένος και αναχρονιστικός. Ωστόσο επικράτησε και χρησιμοποιείται έως τις μέρες μας. Θα μπορούσαμε περιφραστικά να περιγράψουμε ύπνωση ως την εστιασμένη προσοχή εντός εαυτού και τις εσωτερικές διεργασίες του, δηλ. την προσοχή στραμμένη στο υποσυνείδητο. Σε αντίθεση με τον συνειδητό ¨νου¨ που μπορεί να περιγραφεί ως "διαδικαστικός νους", δηλ. το μέρος του εαυτού που ασχολείται με πρακτικής μορφής θέματα και λογικές / ορθολογιστικές διαδικασίες. Το δε υποσυνείδητο λειτουργεί με ολική μορφή, συμβολικά, μα ιδιαίτερα συγκινησιακά.

Ως συγκίνηση εννοούμε την βιολογική υπόσταση των συναισθημάτων, έδρα της οποίας ως είναι γνωστό είναι η αμυγδαλή του εγκεφάλου. Η ψυχοθεραπεία εν υπνώσει έχει ως σκοπό της να αναπλαισιώσει δυσάρεστες συγκινήσεις και να απελευθερώσει τον θεραπευόμενο από τον συνεχόμενο ανολοκλήρωτο κύκλο βιώματος αυτών των συγκινήσεων. Η ψυχοθεραπευτική αυτή διαδικασία ονομάζεται στην ορολογία της υπνοθεραπείας θεραπεία υποσυνειδήτου. Ακρογωνιαίος λίθος της είναι η λεγόμενη συγκινησιακή αναπλαισίωση, δηλ. η απελευθέρωση των δυσάρεστων συναισθημάτων και η βαθύτερη συνειδητοποίηση ότι ανήκουν στο παρελθόν. Μέσω αυτής θα επέλθει η εξάλειψη των συνεπειών που έχουν τα απωθημένα στο υποσυνείδητο συναισθήματα. Οποιαδήποτε μορφή υπνοθεραπείας οφείλει να επιτύχει την συγκινησιακή αναπλαισίωση ώστε να μπορεί να ισχυριστεί ότι πέτυχε πραγματικά κάποιο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Η ύπνωση από μόνη της αποτελεί απλά μια μορφή κατάστασης της συνειδητότητας του ατόμου, όπως περιγράφηκε παραπάνω. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει ύπνωση αλλά μόνο αυτούπνωση, στην ουσία μιλάμε για μια φυσική κατάσταση στην οποία μπορεί να βρεθεί οποιοσδήποτε. Όταν μιλάμε για ύπνωση δεν αναφερόμαστε σε κάποια μορφή ψυχοθεραπείας, αλλά μόνο στην κατάσταση. Η γνωστές υποβολές εν υπνώσει, όσο εντυπωσιακές και αν είναι δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση μορφή θεραπείας. Αντιθέτως λόγω της υπνωτικής κατάστασης το άτομο περισσότερο εξαιτίας του ότι έχει παρακαμφθεί ο παράγοντας του ορθολογισμού, αποδέχεται για κάποιο διάστημα τα υποβαλλόμενα μηνύματα υποσυνείδητα. Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τις διαφημίσεις όπου υπάρχουν υποβολές, που δεν γίνονται συνειδητές από το συνειδητό νου αλλά μόνο από τον υποσυνείδητο. Σκοπός κάθε μορφής ψυχοθεραπείας είναι ο εντοπισμός της τραυματικής εμπειρίας και η αναπλαισίωση ή αναδόμησή της.

Αν το δομικό αυτό συστατικό λείπει τότε δεν πρόκειται για θεραπεία. Η υπνωτικές υποβολές βρίσκουν πρόσφορο έδαφος για κάποιο χρονικό διάστημα, αλλά τις περισσότερες φορές τα συμπτώματα που εξαλείφονται επανέρχονται δριμύτερα. Για το λόγο αυτό σε μια υπεύθυνη μορφή θεραπείας οι υποβολές συνδυάζονται με θεραπεία υποσυνειδήτου, αν και εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς η δεύτερη συνήθως δεν είναι αναγκαίες οι υποβολές.

Άρα λοιπόν δεν πρέπει να υπάρχει σύγχυση του όρου ύπνωσης με τον όρο υπνοθεραπεία ή κλινική ψυχοθεραπεία/ υπνοθεραπεία, που είναι ο πλήρης όρος.

Στην πρώτη περίπτωση δεν μιλάμε για μορφή ψυχοθεραπείας.